Rất nhiều người đang đi làm, muốn học liên thông hoặc học văn bằng hai đặt câu hỏi: bằng đại học từ xa có giá trị không, có bị nhà tuyển dụng đánh giá thấp hơn bằng chính quy hay không? Câu trả lời phụ thuộc vào hai yếu tố: quy định pháp luật hiện hành, và ngành học bạn chọn. Bài viết này giải đáp cả hai, đồng thời chỉ rõ những trường hợp mà học từ xa không phải lựa chọn phù hợp.
Bằng đại học từ xa có giá trị không?
Có. Theo Luật Giáo dục đại học sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2019, bằng đại học được cấp theo các hình thức chính quy, vừa làm vừa học và đào tạo từ xa đều có giá trị pháp lý ngang nhau. Từ thời điểm này, văn bằng không còn ghi chú hình thức đào tạo, nghĩa là trên bằng chỉ ghi “Bằng cử nhân” hoặc “Bằng kỹ sư” mà không phân biệt bạn học theo hình thức nào.
Với giá trị pháp lý này, người có bằng từ xa hoàn toàn có thể dùng để xin việc, thi tuyển công chức – viên chức, hoặc học lên thạc sĩ, tiến sĩ, miễn là cơ sở đào tạo được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép đúng quy định.
Tuy nhiên, giá trị pháp lý không đồng nghĩa với giá trị thực tế trong tuyển dụng. Trên thực tế, nhiều nhà tuyển dụng vẫn đánh giá ứng viên qua năng lực làm việc, kỹ năng thực hành và kinh nghiệm cụ thể – những yếu tố mà chất lượng đào tạo của từng trường quyết định, chứ không phải hình thức học ghi trên bằng.
Không phải ngành nào cũng được đào tạo từ xa
Đây là điểm nhiều người chưa nắm rõ. Thông tư 28/2023/TT-BGDĐT quy định rõ hai giới hạn quan trọng:
- Trường chỉ được mở đào tạo từ xa cho ngành đã tuyển sinh chính quy liên tục tối thiểu 3 khóa, để đảm bảo chương trình đã được kiểm chứng chất lượng.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo không cho phép đào tạo từ xa đối với nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề (Y khoa, Điều dưỡng, Dược, Kỹ thuật xét nghiệm y học…) và nhóm ngành đào tạo giáo viên.
Lý do dễ hiểu: những ngành này đòi hỏi thực hành lâm sàng, thao tác tay nghề và giám sát trực tiếp mà việc học qua màn hình không thể thay thế. Nếu bạn định theo đuổi khối ngành sức khỏe hoặc sư phạm, học từ xa không phải là lựa chọn hợp pháp – bạn bắt buộc phải học chính quy.
Nên chọn học từ xa hay chính quy?
Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu và ngành học của bạn.
Học từ xa phù hợp khi bạn đã đi làm, cần bằng cấp để hoàn thiện hồ sơ, học văn bằng hai ở nhóm ngành lý thuyết như kinh tế, quản trị, luật, và có khả năng tự học cao.
Học chính quy phù hợp – và ở nhiều ngành là bắt buộc – khi bạn cần môi trường thực hành liên tục, phòng thí nghiệm, bệnh viện thực tập, làm việc nhóm trực tiếp và sự kèm cặp sát sao của giảng viên. Đây cũng là lý do các ngành sức khỏe chỉ được đào tạo chính quy.
Đào tạo chính quy tại Trường Đại học Tân Tạo
Với những ngành đòi hỏi thực hành sâu, môi trường học chính quy chất lượng quyết định phần lớn giá trị thực sự của tấm bằng – không chỉ là tờ giấy hợp pháp mà còn là năng lực đi kèm. Trường Đại học Tân Tạo (TTU) đào tạo chính quy tại khuôn viên 103 hecta ở Đức Hòa, Long An, theo triết lý giáo dục khai phóng kiểu Mỹ.
Hai điểm khác biệt cụ thể của TTU trong nhóm ngành cần thực hành cao:
- Sinh viên khoa Y thực tập tại bệnh viện ngay từ năm nhất, có chương trình gắn thực tập tại Hoa Kỳ, từng có sinh viên trúng tuyển bác sĩ nội trú tại Mỹ.
- Lớp học 25–35 sinh viên, hơn 80% giảng viên tốt nghiệp ở nước ngoài, giảng dạy song ngữ Anh–Việt – đảm bảo sinh viên được kèm sát trong từng buổi thực hành, không học qua loa trong lớp đông.
TTU hiện có 100 suất học bổng toàn phần trị giá 38 tỷ đồng mỗi năm, cùng chính sách học bổng 100% năm nhất, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi chọn học chính quy. Xem chi tiết tại trang học bổng TTU.
Câu hỏi thường gặp về bằng đại học từ xa
Bằng đại học từ xa có thi công chức, viên chức được không?
Có. Theo quy định hiện hành, bằng đại học từ xa được cấp bởi cơ sở đào tạo hợp pháp có giá trị pháp lý ngang bằng chính quy, đủ điều kiện dự thi công chức, viên chức như các hình thức đào tạo khác.
Trên bằng đại học từ xa có ghi rõ hình thức đào tạo không?
Không. Từ năm 2019, văn bằng đại học không còn ghi chú hình thức đào tạo. Bằng chỉ thể hiện tên ngành và trình độ, không phân biệt bạn học chính quy, vừa làm vừa học hay từ xa.
Ngành nào không được phép đào tạo từ xa?
Theo Thông tư 28/2023/TT-BGDĐT, nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề (Y khoa, Điều dưỡng, Dược…) và nhóm ngành đào tạo giáo viên không được tổ chức đào tạo từ xa, bắt buộc phải học chính quy.
Bằng đại học từ xa có bị nhà tuyển dụng đánh giá thấp hơn không?
Về pháp lý thì không, nhưng thực tế nhà tuyển dụng vẫn xét năng lực làm việc và kỹ năng thực hành. Với ngành cần tay nghề cao, kinh nghiệm thực tập tại môi trường chính quy chất lượng thường tạo lợi thế rõ rệt hơn.
Kết luận
Bằng đại học từ xa có giá trị pháp lý ngang bằng chính quy theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, và văn bằng không còn ghi hình thức đào tạo. Tuy nhiên, một số ngành – đặc biệt khối sức khỏe và sư phạm – bắt buộc phải học chính quy do yêu cầu thực hành. Nếu bạn định theo đuổi những ngành này, hãy ưu tiên chọn trường có môi trường thực hành thực chất, lớp học nhỏ và giảng viên kèm sát ngay từ năm nhất.
